{"id":9079,"date":"2025-11-07T13:26:26","date_gmt":"2025-11-07T12:26:26","guid":{"rendered":"http:\/\/zseg.edu.pl\/?p=9079"},"modified":"2025-11-07T13:55:31","modified_gmt":"2025-11-07T12:55:31","slug":"szkolny-konkurs-chemiczny-maria-sklodowska-curie-w-moich-oczach","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/zseg.edu.pl\/index.php\/2025\/11\/07\/szkolny-konkurs-chemiczny-maria-sklodowska-curie-w-moich-oczach\/","title":{"rendered":"SZKOLNY KONKURS CHEMICZNY \u201eMARIA SK\u0141ODOWSKA \u2013 CURIE W MOICH OCZACH\u201d"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>
\n

  7 listopada 1867 roku<\/strong> w Warszawie urodzi\u0142a si\u0119 Maria Sk\u0142odowska-Curie. Zatem dzi\u015b przypada 158. rocznica<\/strong> jej urodzin \u2013 wybitnej uczonej, zajmuj\u0105cej si\u0119 fizyk\u0105 do\u015bwiadczaln\u0105 i chemi\u0105 fizyczn\u0105, laureatki Nagrody Nobla z fizyki i chemii.<\/p>\n\n\n\n

     Maria by\u0142a pi\u0105tym (najm\u0142odszym) dzieckiem w rodzinie nauczycielskiej. Jej ojciec \u2013 W\u0142adys\u0142aw Sk\u0142odowski, uczy\u0142 matematyki i fizyki, matka \u2013 Bronis\u0142awa Sk\u0142odowska, by\u0142a prze\u0142o\u017con\u0105 warszawskiej pensji dla dziewcz\u0105t. Sk\u0142odowska, maj\u0105c zaledwie 10 lat, rozpocz\u0119\u0142a nauk\u0119 w szkole prowadzonej przez jej mam\u0119. P\u00f3\u017aniej kszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w III \u017be\u0144skim Gimnazjum Rz\u0105dowym, kt\u00f3re ze z\u0142otym medalem uko\u0144czy\u0142a w wieku 16 lat. Nast\u0119pnie wst\u0105pi\u0142a na Uniwersytet Lataj\u0105cy. Zosta\u0142a guwernantk\u0105 najpierw w rodzinie prawniczej z Krakowa, a p\u00f3\u017aniej u ziemia\u0144skiej rodziny \u017borawskich w Szczukach. Wr\u00f3ci\u0142a do Warszawy i zacz\u0119\u0142a uzupe\u0142nia\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 z chemii i fizyki w laboratoriach Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa przy Krakowskim Przedmie\u015bciu. W 1891 roku Maria Sk\u0142odowska wyjecha\u0142a z Kr\u00f3lestwa Polskiego do Pary\u017ca, by podj\u0105\u0107 studia na Sorbonie. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w wysz\u0142a za m\u0105\u017c za skromnego naukowca \u2013 Pierre’a Curie. Mieli dwie c\u00f3rki: Iren\u0119 i Ew\u0119, kt\u00f3ra napisa\u0142a biografi\u0119 matki. Ma\u0142\u017conkowie Curie opracowali metod\u0119 oznaczania wska\u017anik\u00f3w promieniotw\u00f3rczych pierwiastk\u00f3w chemicznych. Realizuj\u0105c badania nad minera\u0142ami promieniotw\u00f3rczymi wsp\u00f3lnie z m\u0119\u017cem oraz francuskim fizykiem Henri Becquerelem, w 1903 roku otrzymali Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie fizyki za badania nad zjawiskiem promieniotw\u00f3rczo\u015bci, odkrytym przez Becquerela.<\/p>\n\n\n\n

     19 kwietnia 1906 roku Pierre Curie \u2013 m\u0105\u017c Marii \u2013 zgin\u0105\u0142 potr\u0105cony przez konny w\u00f3z ci\u0119\u017carowy. W maju 1906 roku Maria obj\u0119\u0142a po m\u0119\u017cu katedr\u0119 fizyki na Sorbonie. Pierwszy wyk\u0142ad wyg\u0142osi\u0142a 5 listopada 1906 roku. W ten spos\u00f3b zosta\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105-profesor na paryskiej uczelni. Po \u015bmierci m\u0119\u017ca odda\u0142a si\u0119 ca\u0142kowicie pracy naukowej. Wsp\u00f3lnie z grup\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 stworzy\u0142a szko\u0142\u0119 opart\u0105 na nowatorskich metodach pracy. Dzieci uczy\u0142y si\u0119 w laboratoriach, muzeach i teatrach.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

     Osiem lat po zdobyciu pierwszej Nagrody Nobla, w grudniu 1911 roku w Sztokholmie Maria Sk\u0142odowska-Curie zosta\u0142a po raz drugi laureatk\u0105 Nagrody Nobla, tym razem w dziedzinie chemii, m.in. za odkrycie polonu i radu, wydzielenie czystego radu oraz za prace nad w\u0142a\u015bciwo\u015bciami fizycznymi i chemicznymi tych pierwiastk\u00f3w. Maria nazwa\u0142a jeden z nich \u2013 polon \u2013 na cze\u015b\u0107 Polski (od \u0142ac. s\u0142owa Polonia). Zajmowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce rozpadem promieniotw\u00f3rczym i wykorzystaniem radioaktywno\u015bci w medycynie, tworz\u0105c podstawy stosowania przewo\u017anych aparat\u00f3w rentgenowskich oraz kieruj\u0105c francusk\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 radiologiczn\u0105 podczas I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

     Nast\u0119pnie pracowa\u0142a w nowo powo\u0142anym Instytucie Radowym. Opr\u00f3cz dzia\u0142alno\u015bci naukowej, Maria Curie-Sk\u0142odowska aktywnie anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w liczne przedsi\u0119wzi\u0119cia spo\u0142eczne i organizacyjne. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a przy tworzeniu Pracowni Radiologicznej Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Dzi\u0119ki jej staraniom w 1912 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 Instytutu Radowego w Pary\u017cu, w kt\u00f3rym zorganizowa\u0142a dzia\u0142 bada\u0144 nad fizycznymi i chemicznymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami cia\u0142 promieniotw\u00f3rczych oraz zapocz\u0105tkowa\u0142a dzia\u0142 biologiczny.<\/p>\n\n\n\n

     Podczas I wojny \u015bwiatowej jako kierowniczka s\u0142u\u017cby rentgenowskiej Ministerstwa Spraw Wojskowych zorganizowa\u0142a oko\u0142o 200 nowych lub ulepszonych stacji radiologicznych oraz wyposa\u017cy\u0142a w\u0142asne laboratorium i przekaza\u0142a armii 20 ruchomych ambulans\u00f3w rentgenowskich. Dzi\u0119ki jej inicjatywie w szkole piel\u0119gniarek w Pary\u017cu utworzono pierwszy we Francji wydzia\u0142 radiologiczny (1916). Do ko\u0144ca wojny pod jej kierunkiem wyszkolono 150 laborantek radiologicznych. Zapocz\u0105tkowa\u0142a oddzia\u0142 radoterapii w Instytucie Radowym (1916). Przeprowadzi\u0142a szkolenie radiologiczne dla ameryka\u0144skich student\u00f3w medycyny przebywaj\u0105cych na froncie w Europie. Podobne kursy kontynuowa\u0142a przez pierwsze dwa lata po wojnie, szkol\u0105c m\u0142odych rentgenolog\u00f3w z ca\u0142ej Europy.<\/p>\n\n\n\n

     Po I wojnie \u015bwiatowej w odrodzonej Polsce rozpocz\u0119to budow\u0119 plac\u00f3wki naukowo-leczniczej \u2013 Instytutu Radowego, kt\u00f3ry otwarto w 1931 roku w jej obecno\u015bci. W 1947 roku za\u0142o\u017cono jego filie w Gliwicach, a w 1951 roku w Krakowie. Zmar\u0142a 4 lipca 1934 roku w wieku 66 lat z powodu ostrej bia\u0142aczki leukemicznej. Zosta\u0142a pochowana w Sceaux pod Pary\u017cem, w grobowcu rodziny Curie. W 1995 roku jej prochy wraz z prochami m\u0119\u017ca spocz\u0119\u0142y w paryskim Panteonie. Trumna jest z o\u0142owiu \u2013 m.in. dlatego, \u017ce jej cia\u0142o wci\u0105\u017c promieniuje. R\u00f3wnie\u017c jej rzeczy osobiste i notatki s\u0105 ska\u017cone radem-226, kt\u00f3rego okres po\u0142owicznego rozpadu wynosi 1600 lat.<\/p>\n\n\n\n

     7 listopada, w rocznic\u0119 urodzin Marii Sk\u0142odowskiej-Curie, obchodzimy tak\u017ce Europejski Dzie\u0144 Radonu. To pierwiastek promieniotw\u00f3rczy, wyst\u0119puj\u0105cy naturalnie w przyrodzie. Jest niewidocznym i bezwonnym gazem radioaktywnym. Sam radon nie wp\u0142ywa bezpo\u015brednio na organizm cz\u0142owieka, ale jego kr\u00f3tkookresowe pochodne \u2013 izotopy promieniotw\u00f3rcze powstaj\u0105ce w wyniku rozpadu tego gazu \u2013 mog\u0105 wnika\u0107 do uk\u0142adu oddechowego jako py\u0142y. Tam mog\u0105 ulega\u0107 rozk\u0142adowi promieniotw\u00f3rczemu, co mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia nowotwor\u00f3w p\u0142uc. W \u015brodowisku naturalnym radon rozcie\u0144cza si\u0119 w powietrzu praktycznie do zera. Mo\u017ce przedostawa\u0107 si\u0119 do budynk\u00f3w np. przez nieszczelno\u015bci w fundamentach i rurach kanalizacyjnych. W \u017ale wietrzonych pomieszczeniach jego poziom ro\u015bnie i mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 niebezpieczny dla zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

     Z okazji tych wydarze\u0144 og\u0142aszamy szkolny konkurs chemiczny pt. \u201eMaria Sk\u0142odowska-Curie w moich oczach\u201d. Przedmiotem konkursu jest samodzielne wykonanie pracy plastycznej (plakat lub rze\u017aba) przedstawiaj\u0105cej Mari\u0119 Curie-Sk\u0142odowsk\u0105 widzian\u0105 oczami uczestnika. Inspiracj\u0105 mog\u0105 by\u0107 jej \u017cyciorys, dokonania naukowe oraz postawa spo\u0142eczna.<\/p>\n\n\n\n

     Celem konkursu jest popularyzacja chemii w szkole, pog\u0142\u0119bianie wiedzy uczni\u00f3w na temat chemii i odkry\u0107 naukowych Marii Sk\u0142odowskiej-Curie, popularyzacja osi\u0105gni\u0119\u0107 wybitnej uczonej, przybli\u017cenie chemii jako przedmiotu ciekawego i wartego uwagi, zwi\u0119kszenie zainteresowania chemi\u0105 poprzez zabaw\u0119, wymiana artystycznych do\u015bwiadcze\u0144, aktywizacja uczni\u00f3w poprzez rozbudzenie kreatywno\u015bci i samodzielno\u015bci, rozwijanie wyobra\u017ani i wra\u017cliwo\u015bci estetycznej, promocja utalentowanej m\u0142odzie\u017cy i prezentacja jej tw\u00f3rczo\u015bci szerokiemu kr\u0119gowi odbiorc\u00f3w, a tak\u017ce uzmys\u0142owienie zwi\u0105zku chemii z codziennym \u017cyciem i jej wp\u0142ywu na otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

Zach\u0119camy do podj\u0119cia wyzwania i uczestnictwa w konkursie. Nagrody czekaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Organizatorzy konkursu: p. Piotr Saba\u0142a<\/strong> (nauczyciel chemii) oraz p. Izabela Kowalska <\/strong>(nauczyciel fizyki).  <\/p>\n\n\n\n